دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهركرد
دانشکده دامپزشکی
پايان نامه براي دريافت درجه دكتراي حرفه اي دامپزشكي (D. V. M)
عنوان :
بررسی بیومتریک ساختارهای درونی چشم در شتر تک کوهانه به روش اولتراسونوگرافی دو بعدی
استاد راهنما:
دکتر مهرداد یادگاری
اساتید مشاور :
دکتر علی صالحی دکتر محمد رضا افشارزاده
تحقیق و نگارش :
محمد صادق اشتری
آذر 1390
بسمه تعالی
« يرفع الله الذين امنوا منكم و الذين اوتوالعلم درجات »
قرآن كريم
« دانشگاه آزاد اسلامی – واحد شهرکرد »
تأئیدیه صلاحیت علمی پایان نامه دکترای حرفه‌ای
عقايد و نظرات مطرح شده در این رساله مستقيماً به نگارنده آن مربوط است و اين دانشگاه آماده پذيرش پيشنهادهای منتقدین محترم مي باشد.
دکتر عبدالله قاسمی پیربلوطی
معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامي
رساله تحصیلی آقای محمد صادق اشتری در جلسه مورخ 22/9/90 متشكل از استادان زير با درجه ممتاز و نمره 50/19 مورد تأييد قرار گرفت.
1- دكترمهرداد یادگاریاستاد راهنما امضاء
2- دكترعلی صالحیاستاد مشاور امضاء
3- دكترمحمد رضا افشارزادهاستاد داور امضاء
دکتر ابراهیم رحیمی
رئیس دانشکده دامپزشکی
دانشگاه آزاد اسلامی
تعهد نامه
عنوان پایاننامه: بررسی بیومتریک ساختارهای درونی چشم در شتر تک کوهانه به روش اولتراسونوگرافی دو بعدی
اینجانب محمد صادق اشتری دانشجوی دکترای رشته دامپزشکی دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد تحت راهنمایی دکتر مهرداد یادگاری متعهد میشوم:
– نتایج ارائه شده در این پایاننامه حاصل مطالعات علمی و عملی اینجانب بوده، مسئولیت صحت و اصالت مطالب مندرج را به طور کامل بر عهده میگیرم.
– در خصوص استفاده از نتایج پژوهشهای محققان دیگر به مرجع مورد نظر استناد شده است.
– کلیه حقوق معنوی این اثر به دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد تعلق دارد. مقالات مستخرج از پایاننامه، به نام دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد(Islamic Azad University-Shahrekord Branch) به چاپ خواهد رسید.
– حقوق معنوی تمام افرادی که در دست آمدن نتایج اصلی پایاننامه تأثیر گذار بودهاند در مقالات مستخرج از آن رعایت خواهد شد.
– در خصوص استفاده از موجودات زنده یا بافتهای آنها برای انجام پایاننامه، کلیه ضوابط و اصول اخلاق مربوطه رعایت شده است.
محمد صادق اشتری
مالکیت نتایج و حق نشر
کلیه حقوق معنوی این اثر و محصولات آن(مقالات مستخرج، برنامههای رایانهای، نرم افزارها و تجهیزات ساخته شده) به دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد تعلق دارد و بدون اخذ اجازه کتبی از دانشگاه قابل واگذاری به شخص ثالث نیست.
استفاده از اطلاعات و نتایج این گزارش نهایی بدون ذکر مرجع مجاز نیست.
تقدیم به:
پدر مهربانم جناب آقای دکتر علیرضا اشتری که وجودش مایه خیر و برکت و آبرو و برای من تکیهگاه ومأمن مستحکمی بوده است و در سایهسار وجودش هرگز نگران گزندهای محسوس و نامحسوس زندگی نبودهام و همواره از ارشادات و راهنماییهای عالمانه ایشان در حد وسع خود خوشهها برچیدهام. انشاءالله سایه ایشان بر سر ما مستدام باشد.
تقدیم به:
مادرمهربان و عزیزم که همیشه یاور تنهائیهایم بودهاند و همواره سرشار از مهر و صفایش بودهام. وجودش همواره روشنی بخش لحظات زندگانیم بوده است و به عنوان اولین معلم زندگیام سرچشمه زلال محبت و سنگ صبور لحظهها و تکیهگاه رنجهایم بودهاند. سبزترین خاطرههای ماندگار زندگیام با حضور پر مهرش محقق شده است.
تقدیم به:
برادر و خواهرانم که همواره مرهون محبتهای بی دریغشان بودهام.

با تشکر و قدردانی از استاد ارجمندم جناب آقای دکتر مهرداد یادگاری که تهیه و تدوین و کلیه مراحل پایان نامه را مدیون مساعدت و راهنمایی ایشان هستم و افتخارم شاگردی افرادی چون ایشان است.
با سپاس فراوان از استاد عزیزم جناب آقای دکتر علی صالحی که مرا در کلیه مراحل علمی و عملی این پایان نامه راهنمایی کردند و کوتاهی ام را به بزرگواریشان بخشیدند.
با تشکر ویژه از جناب آقای دکتر محمدرضا افشارزاده که زحمت داوری این پایان نامه را انجام دادند و در تمام مراحل از هیچ کمـکی دریغ نفرمودند.

فهرست مطلب‌ها
عنوان صفحه
چکیده1
فصل اول
1-1 بيان مسئله3
1-2 مروري بر سابقه تحقيق4
1-3- اهداف تحقيق 6
1-4- متغیرهای تحقيق7
1-5 سوالات تحقیق7
1-6 فرضیات تحقیق7
1-7 روش تحقیق و پژوهش 7
فصل دوم
2-1 نگاهی اجمالی به شتر10
2-2 شتر و اهمیت آن 10
2-3مبدا و منشا شتر11
2-4 طبقه بندی شتر در عالم حیوانی 13
2-5 پراکندگی جغرافیایی شتر14
2-5-1 مناطق گسترش شتر دوکوهانه14
2-5-2 مناطق گسترش شتر یک کوهانه15
2-6 دندان ها و تعیین سن شتر15
2-6-1 دندان ها15
2-6-2 تعیین سن17
2-7 نام شتر بر حسب سن آن19
2-8 آناتومی چشم 20
2-8-1 کره چشم20
2-8-2 محیط های انکساری چشم23
2-8-2-1 عدسی23
2-8-2-2 مایع زلالیه 23
2-8-2-3 جسم زجاجی23
2-8-3 پلک های چشم 24
2-9 اولتراسونوگرافی25
2-9-1 اولتراسونوگرافی در دامپزشکی26
2-10 تکنیکهای قرار گیری ترانسدیوسر بر روی جشم26
2-10-1 تکنیک قرنیه ای27
2-10-2 تکنیک پلکی 27
2-11 آرتیفکت های اولتراسونوگرافی چشم28
2-12 نمای اولتراسونوگرافی طبیعی چشم30
2-13 اولتراسونوگرافی و کاربرد آن در تشخیص بیماری های چشم31
2-13-1 عوارض قرنیه 31
2-13-2 آبسه های استرومای قرنیه32
2-13-3 کاتاراکت 33
2-13-4 حضور اجسام خارجی در چشم34
2-13-5 پن افتالمایتیس 35
2-13-6 گلوکوم 36
2-13-7 جداشدگی شبکیه 36
2-13-8 تورم راجعه یووا37
2-13-9 سایر عوارض 39
فصل سوم
3-1 مواد و روش کار42
فصل چهارم
4-1 نتايج46
فصل پنجم
5-1 بحث و پیشنهاد53
منابع58
فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول 4-1 میانگین کل اندازه ساختارهای چشم49
جدول 4-2 میانگین و مقایسه آماری اندازه گیری های چشم راست و چپ49
جدول 4-3 میانگین و مقایسه آماری اندازه گیری های چشم بررر اساس جنس نر و ماده50
جدول 5-1 اندازه ساختارهای داخلی چشم در حیوانات 56
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 4-1 مقایسه میانگین اندازه های چشم بر اساس چشم راست و چپ50
نمودار 4-2 مقایسه میانگین اندازه های چشم براساس جنس نر و ماده 51

فهرست تصاویر
عنوان صفحه
تصویر 2-1 شتر تک کوهانه12
تصویر 2-2 دندانهای دایمی شتر تک کوهانه16
تصویر 2-3 آناتومی کره چشم21
تصویر 2-4 ساختارهایی که در سونوگرافی چشم می توان به صورت شماتیک31
تصویر 2-5 نمای سونوگرافی از کاتاراکت34
تصویر 2-6 نمای سونوگرافی از وجود جسم خارجی در اتاقک زجاجیه35
تصویر 2-7 نمای سونوگرافی از جداشدگی شبکیه37
تصویر 2-8 از دیگر عوارض داخل چشمی در نمای سونوگرافی38
تصویر 2-9 نمای سونوگرافی از جابه جایی عدسی 40
تصویر 3-1 شتران تک کوهانه در کشتارگاه نجف آباد42
تصویر 3-2 دستگاه سونوگرافی مدل SIUICTS-900V با پروب خطی43
تصویر 3-3 نحوه حالت گماری و تهیه نماهای سونوگرافی44
تصویر 4-1 نمای اولتراسونوگرافی ساختارهای چشم47
تصویر 4-2 نمای اولتراسونوگرافی ساختارهای چشم47
تصویر 4-3 نمای اولتراسونوگرافی ساختارهای چشم48
چکیده:
ساختار چشم به دليل دارا بودن مقادير زياد مايع در اطاقك قدامي و زجاجيه، به خوبي با اولتراسونوگرافي قابل بررسي مي باشد و در بسياري از موارد معاينه مستقيم چشم توسط افتالموسكوپ بخصوص زماني كه ساختارهاي قدامي نظير قرنيه يا عدسي دچار كدورت شوند، بسيار مشكل مي باشد. از طرفي لزوم استفاده از تكنيك هاي پيشرفته تر و جديد براي تشخيص دقيق تر و سريعتر عوارض چشمي همچنان احساس مي شود. این مطالعه بر روی 20 شتر(10 نر و 10 ماده) تک کوهانه که از نظر معاینات بالینی و افتالموسکوپی هيچ گونه عوارض چشمي را نشان نمي دادند انجام گرفت. با پروب خطی و فرکانس 9-7 مگاهرتز ساختارهای درونی چشم (طول محور قدامی خلفی چشم ،ضخامت لنز، عمق اتاقک قدامی و اتاقک زجاجیه ) به روش دو بعدی (B-Mode ) با حالت گماری Sagittal در نمای استاندارد مورد بررسی قرار گرفت و مقادير کمي ساختارهاي مختلف چشم اندازه گيري شد. ميانگين و انحراف معيار طول محور قدامي-خلفي چشم، قطر (ضخامت) عدسي، عمق اطاقک قدامي و عمق زجاجيه به ترتيب 32/0 ± 01/32، 06/0 ± 64/11، 81/0 ± 83/4 و 12/0 ± 99/15 ميلي متر به دست آمد.
کلید واژه ها: شترتک کوهانه، چشم، اولتراسونوگرافی

فصل اول
مقدمه و طرح تحقیق

بيان مسئله:
شتر تک کوهانه یکی از مقاوم ترین حیوانات اهلی در جهان است که یک منبع حیاتی از شیر و گوشت به شمار میرود و به عنوان یک منبع درآمد در ساحل عاج، شرق آفریقا، خاورمیانه وجنوب آسیا محسوب میگردد.شتر دارای مژه های بلندی است که آن را ازطوفان شن محافظت میکند همچنین دارای پلک سوم توسعه یافته ، نازک و شفافی است که به شتر اجازه می دهد در این شرایط سخت راه خود را پیدا کند این عضو نیز مانند سایر اعضای بدن دچار بیماریهایی می گردد ، که در بین آنها میتوان به کوری در اثر فلجی عصب بینایی، شب کوری به دلایل کمبود ویتامین A خشکسالی ، قحطی فصلی و کمبود شدید علوفه سبز اشاره کرد(23).
از دیگر بیماریها میتوان زخم قرنیه به عنوان یکی از عوارض شایع در بیماری سورا(تریپانوزومیاز) ، آسیب های تروماتیک به سر دام ، فرورفتن تیغ وخار درچشم ویا آلودگی مزمن به كرم تیلازیا1نام برد. از دیگر بیماریهای چشم در شتر می توان به التهاب ملتحمه اشاره کرد که باعث آبریزش از چشم و درد شدید در ناحیه میگردد (29).
امروزه با استفاده ازتکنیک اولتراسونوگرافی، معاینه و تشخیص عوارض ساختارهای درونی چشم به راحتی قابل انجام است .ساختارچشم به دلیل دارا بودن مقادیر زیادی از مایع در اطاقک قدامی و خلفی اکوژنسیته ی مناسب جهت تشخیص بیماری توسط اولتراسونوگرافی را فراهم نموده است(1) .
اولتراسونوگرافی دو بعدی یک روش تشخیصی بیخطر و غیر تهاجمی میباشد که میتواند در تشخیص بیماریهای چشم به عنوان مکمل انجام معاینات معمول صورت پذیرد(1).
در مواردی مثل تورم پلکها، حضور توده ها و کدورت قسمتهای قدامی و خلفی مثل قرنیه و عدسی که توسط معاینات رایج مشاهده با افتالموسکوپ امکان مشاهده مستقیم این عضو کاهش مییابد اولتراسونوگرافی به عنوان بهترین روش تشخیصی در چنین شرایطی مطرح میباشد(11).
تحقیقاتی در زمینه ساختارهای داخلی چشم در شتر انجام گرفته است. این تحقیقات بر روی چشم های تخلیه شده صورت گرفته که ممکن است به علت تغییرات در حجم مایعات داخل چشم و اندازه ساختارها به صورت دقیق و واقعی مشخص نشود تاکنون مطالعه ی مدونی در خصوص اندازههای طبیعی چشم در جایگاه آناتومیکی خود در شتران تک کوهانه یافت نشده، به دست آوردن این اندازهها میتواند معیاری برای تشخیص این بیماریها ومشکلات چشمی در این حیوان باشد .
مروري بر سابقه تحقيق:
Osuobeni E.P و همکاران (1999) به بررسی اولتراسونوگرافی سه بعدی اندازه ساختارهای چشم تازه تخلیه شده شتر تک کوهانه پرداختند (29).
Hamidzada W.A و همکاران (۱۹۹۹) در بررسی مقایسه ای بین دو روش اولتراسونوگرافی سه بعدی و دو بعدی در اندازه گیری فاصله های چشمی در شتر پرداختند (21).
EL-Maghrabi H.Mو همکاران (۱۹۹۵) در بررسی اولتراسونوگرافی بیولوژی چشم نرمال ۶۰ راس گوسفند بالغ و ۶۰ راس گاو بالغ به روش سه بعدی ودو بعدی۵ شاخص چشمی از قبیل ضخامت قرنیه ، عمق اتاقک قدامی ، ضخامت لنز -عمق زجاجیه و طول محور قدامی خلفی چشم را مورد ارزیابی قرار دادند (17).
Timothy J.Pو همکاران (۲۰۰۸) در تحقیقی با عنوان اولتراسونوگرافی آناتومی چشم گاو، به بررسی تصاویر اولتراسونوگرافی به منظور اندازهگیری شاخص های طبیعی چشم گاو و اختلاف بین ابعاد چشم در دو نژاد هولشتاین وجرسی پرداختند (35).
یادگاری و همکاران (۱۳۸۸) در بررسی یافته های طبیعی اولتراسونوگرافی چشم در ۲۰ راس گوسفند نژاد لری-بختیاری و توصیف نمای اولتراسونوگرافی چشم، میانگین و انحراف معیار شاخص هایی همچون اندازه ضخامت عدسی، عمق اتاقک قدامی،عمق زجاجیه و طول محور قدامی خلفی چشم را اندازهگیری کردند(12).
سروری و همکاران (۱۳۸۸) یافته های اولتراسونوگرافی ساختارهای چشمی 6 راس اسبچه خزر را مورد بررسی قرار دادند و مقادیر کمی ساختارهای مختلف چشم را از قبیل میانگین و انحراف معیار، طول محور قدامی خلفی چشم ،ضخامت لنز، عمق اتاقک قدامی و عمق زجاجیه را ارزیابی کردند(1).
Pinto Ribeiroو همکاران (۲۰۱۰) به مطالعه ی ساختار های طبیعی چشم بز بالغ به روش اولتراسونوگرافی پرداختند (31).
1-3 اهداف تحقيق :
هدف کلي:
تعیین بیومتریک ساختارهای درونی چشم در شتر تک کوهانه به روش اولتراسونوگرافی دوبعدی
اهداف جزئي:
تعیین پارامترهای درونی چشم از قبیل عمق اتاقک قدامی ، ضخامت عدسی ، عمق زجاجیه،طول محور قدامی -خلفی چشم. 
مقایسه تفاوت اندازه های ساختارهای چشم چپ و راست در اولتراسونوگرافی 
مقایسه تفاوت اندازه ها ی ساختارهای چشم نر و ماده در اولتراسونوگرافی.
متغیرهای تحقيق :
عمق اتاقک قدامی چشم
ضخامت عدسی
عمق زجاجیه
طول محور قدامی – خلفی چشم
فرضيات تحقيق :
با سونوگرافی می توان ساختارهای درونی چشم شتر تک کوهان را از نظر شکل واندازه و اکوژنسیته ارزیابی نمود. 
سئوالات تحقيق :
آیا با سونوگرافی می توان ساختارهای درونی چشم شتر تک کوهان را از نظر شکل واندازه و اکوژنسیته ارزیابی نمود؟
آیا یافته های طبیعی سونوگرافی چشم در چشم راست و چپ متفاوت است؟ 
آیا یافته های طبیعی سونوگرافی چشم در نر و ماده متفاوت است؟ 
روش تحقیق و پژوهش:
تعداد 20 نفر شتر تک کوهانه ( 10 ماده و 10 نر) بالغ با میانگین سنی 2 تا 3 سال با دامنه وزنی 400 تا 550 کیلوگرم که از نظر معاینات بالینی سالم هستند جهت انجام مطالعه انتخاب گشت. قبل از شروع کار ، تست های مختلف مرتبط با بینایی مثل: رفلکس تهدید و رفلکس تنگ شدن مردمک، جهت سالم بودن چشم انجام گرفت. محل انجام مطالعه کشتارگاه صنعتی نجف آباد میباشد. بلافاصله پس از ذبح شترها و جدا کردن سر آنها ، با استفاده از دستگاه سونوگرافی مدل SIUI CTS-900V ساخت کشور چین با پروب خطی و فرکانس 9-7 مگاهرتز ، اقدام به سونوگرافی چشم به روش دو بعدی با حالت گماری Sagittal در نمای استاندارد انجام گرفت و پس از گرفتن تصاویر پارامترهای مورد مطالعه اندازه گیری شد. بهترین حالت برای تهیه اسکن های استاندارد این است که اجسام مژگانی به صورت افقی قرنیه با یکدیگر باشند، همچنین کپسول قدامی عدسی و کپسول خلفی عدسی چشم هم کاملا به صورت قرینه با یکدیگر قرار گیرند. میانگین و انحراف معیار برای هر پارامتر محاسبه خواهد شد و پارامترها با روش Glm و برنامه آماری SAS 2000مورد ارزیابی آماری قرار گرفت.

فصل دوم
کلیات

2-1 نگاه اجمالی به شتر:
شتر جانوری است که از نظر تاکسونومی در رده پستانداران قرار داشته و دارای صفات و خصوصیات فیزیولوژیک خاص و متفاوت با سایر پستانداران میباشد. عده ای از دانشمندان شتر را جزء نشخوارکنندگان به شمار نمی آورند اما این حیوان دارای معده ای شبیه نشخوارکنندگان می باشد(7).
شتر و اهمیت آن:
شتر از زمانهای دور از لحاظ بارکشی، شخم زنی، سواری و در بعضی نواحی از لحاظ تولید گوشت، پشم و پوست، شیر و حتی کود حیوانی مورد استفاده قرار می گرفته است. علاوه بر اینکه شتر نسبت به سایر دامها (گوسفند و گاو) از نقطه نظر استفاده از مرتع و آب قانع تر است، با وجود این حتی گاهی از چند جهت دیگر مانند بارکشی، شخم زنی، سواری و حتی در تولید گوشت، پشم و پوست نیز با دامهای دیگر رقابت می نماید. به طور کلی شتر نقش عمده ای در بازرگانی، آبادانی و حمل کالاهای در راه های بیابانی و بی آب داشته که در همین مسیر ها در حال حاضر شهرهای فراوانی ساخته شده است(7).
شتر در مقایسه با دیگر جانوران مانند اسب از لحاظ خصوصیات آناتومی، فیزیولوژی و اکولوژی کاملا استثنایی بوده و نیاز بسیار کمی‌ به آب در مسافتهای طولانی‌ و شرایط سخت بیابان دارد. در ضمن شکل بدن این جانور، مناسب برای مناطق گرم و خشک است . بدن این جانور در قسمت بالای کمر، باریک و بنا براین در گرم‌ترین ساعت روز که آفتاب عمود می‌تابد، سطح کمی‌ از بدن آن در تماس با پرتو مستقیم خورشید قرار می‌گیرد. سازگاری این جانور با محیط زیستش به نحوی است که حفظ و تعادل مایع در بدن در هماهنگی‌ کامل با یکدیگر یاخته‌ها در شرایط سخت خشکی می‌باشد، آنچه نبود آن در دیگر حیوانات باعث مرگشان در همان شرایط میگردد. شتر با دارا بودن چنین صفت فیزیولوژی خاص، مناسبترین پستاندار اهلی برای استفاده در شرایط آب و هوای بد است. از این رو در جهانی‌ که ذخایر انرژی در حال کاهش است، شتر به عنوان یک منبع مهم شیر، گوشت، پشم و پوست باید نقش مهمتر از آنچه تا کنون د جهان دارد داشته باشد(7).
مبدا و منشا شتر
تاریخ حیات اجداد شتر تقریبا ۶۰ تا ۵۰ میلیون سال قبل یعنی‌ دوره یترشیاری2 (در دوره ی سوم زمین شناسی‌) می‌رسد. آنها در اواخر در ائوسن 3در آمریکای شمالی، گروهی گسترده را تشکیل می دادند که شامل ۸ خانواده مختلف میشد. ولی‌ ۶خانواده آنها در اواسط دوره میوسن4 از بین رفتند. تنها خانواده جدید شتر سانان ، دو جنس شتر و لاما هستند در اصل جدّ آنها به اندازه یک خرگوش بود. اجداد لاما ( اوچنیا5) به آمریکای جنوبی مهاجرت کردند و به عنوان شترهای دنیای جدید به زندگی ‌ادامه دادند. کشف اسکلت شترهای اوتیلوپوس ردی6، پوئبرو تریوم ویلسونی 7و اسکلت شتر پوئبروتریوم – لابیاتم 8از دوره اولیگوسن9 در آمریکای شمالی و اسکلت اکسی دکتیلوس لونگیبسن 10از دوره میسون باز در آمریکای شمالی ثابت می نماید که منشأ اصلی‌ شتر در شمال آمریکا بوده و از آنجا تقریبا در اواخر دوره پلی‌ اوسن 11و اوایل در پلایستوسن 12به آسیا راه یافته اند. پاراکملوس گیاگس13، شتر در پلیستسن را جدّ مستقیم شتر دو کوهان میدانند. فسیل‌های ماقبل تاریخ شتر کملوس سیل ولنسیس 14در طبقات زیرین در پلایستوسن در شمال هندوستان یافت شده اند. از فسیل‌ها چنین استنباط میشود که آنها برعکس پاراکملوس گیاگس (شتر آمریکای شمالی)خویشاوندی نزدیک با شتر امروزی ندارند(9).
این سوال که آیا شتر‌های جمز و شترهای باختری نسل‌های از این گونه هستند، مدت زیادی مورد بحث بوده است. تئوری مطرح آن این است که شتر جمز و شتر باختری برخاسته از یک جدّ مشترکند. شتر یک کوهان در زمان جنینی دارای دو کوهان می‌باشد که قبل از تولد بوسیله توده ای از بافت پیوندی به صورت یک کوهان در می آید و این موضوع این تئوری را تقویت می‌کند که شتر کهن موتاسیونی از شتر دو کوهان است. اما متاسفانه هنوز دلیلی‌ قانع کننده برای این ادعا موجود نیست.
نگاره2-1- شتر تک کوهانه
طبقه بندی شتر در عالم حیوانی تاکسونومی15 (9-10)
1- سلسله جانوران16
2- زیر سلسله پرسلولی ها17
3- فوق دسته طناب داران18
4- رده پستان داران19
5- زیر رده جفت داران20
6- فوق راسته سم داران21
7- راسته زوج سمیان22
8- تحت راسته نشخوار کنندگان23
9- خانواده شتران24
خانواده شتران دارای دو جنس کملوس25 و اکنیا26
جنس کملوس
الف ) گونه شتران یک کوهانه یا شتران عربی27
ب ) گونه شتران دو کوهانه یا شتران باختری28

جنس اکنیا
الف ) لاما29
ب ) آلپاکا30
ج ) گواناکا31
د ) ویکونا32

پراکندگی جغرافیایی شتر
2-5-1 مناطق گسترش شتر دو کوهانه
نواحی گسترش شتر و کوهان در آسیای مرکزی است که تا مدار ۵۲ درجه شمالی تا مرز مناطق سردسیری، مناطقی با تابستان گرم و خشک و زمستان سرد گسترش می‌یابد (15) .
الف) مناطق گسترش در آسیا( چین، مغولستان، روسیه، افغانستان، ایران و ترکیه)
ب) مناطق گسترش در اروپا، نواحی جلگه ای روسیه و اروپا

2-5-2 مناطق گسترش شتر یک کوهان
شتر یک کوهانه در نواحی کم باران که اختلاف درجه حرارت در سال زیاد می‌باشد، مانند مناطقی از آفریقا که بیشتر به کشورهای بالای مدار ۱۳ درجه محسوب میشوند، زندگی‌ میکنند. مانند: سومالی، کنیا، تانزانیا،و جزایر قناری.
آمریکا: در ایالت‌های مثل نیو مکزیکو، آریزونا، تگزاس‎ تعدادی شتر وارد نمودند ولی‌ به علت وجود ریگ‌های تیز و پوشش گیاهی نا مناسب (کاکتوس خاردار)نتوانستند آن طور که باید و شاید از آنها استفاده نمایند.
آسیا: در کشورهای عربی‌ زبان، افغانستان، ایران، شوروی سابق، هندوستان، پاکستان، ترکیه و تعداد خیلی‌ کمی‌ در چین(15).
استرالیا: در سال ۱۸۴۱ اولین شتر از پاکستان به استرالیا جهت استفاده در معادن طلا صادر شد ولی‌ تقریبا ۲۰۰۰۰ نفر شتری که در آنجا وجود دارد، اکثرا به صورت وحشی در آمده‌اند(15).
اروپا: بخش اروپایی شوروی سابق( اوکراین،بلاروس، روسیه(
دندان‌ها و تعیین سن شتر:
2-6-1 دندان ها:
ارزیابی وضع دندانهای شتر همان اهمیتی دارد که در اسب برای تشخیص سن وجود دارد. دندانهای شتر از لحاظ فرم، تعداد و طرز قرار گرفتن با دندانهای تک سمیان و زوج سمیان اختلاف نشان می دهد و اغلب چنین به نظر می‌‌آید که فرمول دندان‌ها برای بعضی‌ از شترها فرق می‌کند. بدین جهت فرمولهای مختلفی‌ برای تعداد و طرز قرار گرفتن دندان‌ها به وسیله محققین نگاشته شده است(9).
نگاره2-2- دندانهای دایمی شتر تک کوهانه
فرمول دندانهای شیری(7).
ثنایانیشپیش آسیا226فک بالا624فک پایین
فرمول دندانهای دائمی(7).
ثنایانیشپیش آسیاآسیا2266فک بالا6246فک پایین
2-6-2 تعیین سن:
پس از تولد به تدریج دندانهای شیری ظاهر میشوند به طوری که در دو هفته اول پس از تولد، دو دندان ثنایای پیشین فک پائین میرویند و سپس در هفته دوم تا چهارم، دو دندان ثنایای میانی فک پائین نیش میزنند. در همین زمان است که به ترتیب دندانهای دوگانه پیش آسیای فک پائین در می‌آیند و سپس طی یک تا یک و نیم ماه، دندان ثنایای کناری فک پائین می رویند. پس از آن طی دو تا چهار ماه، دندانهای شیری در سنّ شش ماهگی کامل میشوند و تعداد آنها در دو فک بالا و پائین به ۲۲ عدد می‌رسد. بدین صورت که در فک بالا دو دندان ثنایای، دو دندان نیش و شش دندان پیشآسیا و در فک پائین شش دندان ثنایای. دو دندان نیش و چهار دندان پیش آسیا وجود خواهد داشت(7). رویش دندانهای دائمی با ظهور نخستین دندان آسیا در دو فک بالا و پائین در سنّ یک سالگی تا ۱۵ ماهگی آغاز میشود. دومین دندان آسیا در سنّ دو و نیم تا سه سالگی ظاهر میشود. دو دندان شیری پیشین فک پائین در سنّ چهار و نیم تا پنج سالگی جای خود را به دندانهای دائمی میدهند(7). سپس دندان آسیای سوم از دندانهای آسیای دائمی در فک بالا و پائین ظاهر میشود و همچنین دو دندان پیش آسیای دوم و سوم در فک بالا و دندان پیش آسیای دوم در فک پائین طی سنین پنج تا پنج و نیم سالگی جای خود را به دندان‌های همیشگی‌ میسپارند(7). در سنّ پنج و نیم تا شش سالگی، ثنایای میانی فک پائین با دندانهای دائمی جایگزین میشوند و در سنین شش و نیم تا هفت سالگی، رفته رفته نیش‌ها و ثنایای کناری فک بالا و نیش‌ها و ثنایا یکناریفکپائینونیز اولین دندانهای پیش آسیا ی فک بالا و پائین با دندانهای دائمی جایگزین میشوند به طوری که در سنّ هفت و نیم سالگی تمام دندانهای دائمی روییده اند و تعداد آنها در دو فک بالا به ۳۴ دندان می‌رسد. در فک بالا، تعداد آنها ۱۶ دندان بوده و شامل دو دندان ثنایای کناری، دو دندان نیش، شش دندان پیش آسیا و شش دندان آسیاست و در فک پائین تعداد آنها هجده دندان بوده و شامل شش دندان ثنایای پیش، میانی و کناری، دو دندان نیش، چهار دندان پیش آسیا و شش دندان آسیا می باشند(7). هر قدر شتر مسن ترمی شود به همان نسبت دندانهای ثنایای اصلی اش سائیده تر می گردد، به طوری که در سنّ ۱۲ سالگی کاملا کند و دندانهای نیش، سطح سائیده چهارگوش یا گردی را نشان می دهند(5). به طور کلی‌ سنّ شتر را تا ۱۰ سالگی می‌توان کاملا دقیق تعیین کرد ولی بعد از این مدت حتی تشخیص سنّ شتر برای افراد با تجربه نیز مشکل می گردد . چنانچه شترها به سنین بالاتر برسند، در ۱۶-۱۸ سالگی دندان‌ها مثلثی شکل به نظر می‌آیند و در ۲۰-۲۵ سالگی دندان‌ها از حالت دندانی بودن خارج گشته به کلی‌ سائیده، سه گوش و دراز میشوند(9). طرز قرار گرفتن دندان دو جنس نر و ماده اختلافی نشان نمیدهد هر چند اختلافاتی نظیر رشد کمتر دندانهای آسیاب در شترهای ماده نسبت به شترهای نر دیده می شود(5) شترها تقریبا ۴۰ سال عمر میکنند. اما قدرت کار کردن و باروری آنان پس از بیست سالگی به تدریج رو به کاهش می گذارد(7).
نام شتر بر حسب سن آن:
الف) دیلاق: بچه را از هنگام تولد تا سنّ یک سالگی گویند و اعرب آن را الحوار نامند.
ب ) بله بون: شتر یک سال به بالا را تا سنّ دو سالگی گویند عرب آن را المفرود نامند.
پ ) جعد: شتر دو سال به بالا تا سنّ چهار سالگی گویند و عرب آن را الحق نماند.
ت ) شتر سه سال به بالا تاسنّ چهارسالگی را گویند و عرب آن را اللقیه نامند.
ث ) شتر چهار سال به بالا را گویند و عرب آن را الجزاع نامند، اگر شتر نر باشد، به آن کل لوکی گویند و عرب آن را قعدان نامند اگر شتر ماده باشد، به آن کل ماجی‌ گویند و عرب آن را بکاره نامند.
ج ) دو دندان : شتر پنج سال به بالا را گویند و عرب آن را الثنایا نامند.
چ ) چهار دندان: شتر شش سال به بالا را گویند و عرب، ماده آن را الحیل و نر آن را الزمول گویند در حالی‌ که در زبان فارسی به هر دو جنس نر و ماده چهار دندان گفته می شود.
ه) گرد نیش: هشت سال به بالا تا سن ۹ سالگی گویند.
به طور کلی‌ شتر نر بالغ را لوک و ماده بالغ را اورانه می‌نامند(7).
آناتومی چشم:
2-8-1 کره چشم33:
کره چشم در پستانداران اهلی، تقریبا کروی است ولی در اسب و گاو قطر قدامی- خلفی 34متراکم تر است و علاوه با آن سطح قدامی قرنیه انحنای کمتری دارد. خارجی‌‌ترین بخش قرنیه، قطب قدامی35 نامیده میشود و عمقی‌ترین بخش کره چشم که سطح خلفی 36میباشد، قطب خلفی 37نامیده می شود. خطی‌ که از هر دو قطب عبور می‌کند محور بینایی38 نامیده می شود، همچنین خط فرضی‌ که قطب قدامی و قطب خلفی را به دو قسمت مساوی تقسیم می‌کند تحت عنوان خط استوایی 39می‌‌باشد. خطوط متعددی که بین دو قطب قدامی و خلفی کره چشم به صورت فرضی‌ قرار گرفته اند و خط استوایی را تقسیم می‌کند خطهای نصف النهار 40نامیده می شود. اعصاب بینایی 41نسبت به قطب خلفی به صورت شکمی عبور می‌کند.
کره چشم از سه لایه تشکیل شده است :
پرده خارجی‌42: این لایه لیفی بوده و صلبیه43 و قرنیه44 را تشکیل میدهد و مسئول شکل دهی‌ و محافظت از کره چشم است.
پرده میانی45 یا عضلانی- رگی: این پرده تغذیه کره چشم را بر عهده دارد و شامل مشیمیه46، منطقه مژگانی 47و عنبیه48 می باشد.
پرده داخلی‌ 49یا عصبی : این لایه میزان زیادی بافت عصبی دارد که مستقیماً به عصب بینائی متصل بوده و به اشعه نورانی حساس می‌باشد که در واقع شبکیه50 می‌باشد (14 و32)
شکل 2-3 آناتومی کره چشم
اجسام مژگانی51: منطقه‌ای را تشکیل میدهد که در اطراف عنبیه قرار داشته، مرز بین آن و پرده مشیمیه را اوراسراتا52 می‌نامند. قسمت جلویی این منطقه از حلقه مژگانی 53و قسمت عقبی از زوائد مژگانی54 تشکیل شده است.(27و14)
عنبیه: قسمت قدامی پرده میانی می‌باشد که به صورت عمود در عقب قرنیه و جلوی عدسی‌ قرار گرفته و یک دیافراگم حقیقی‌ را تشکیل میدهد و در مرکز دارای سوراخی مرسوم به مردمک55 چشم می‌باشد که نسبت به شدت نور یا فاصله ای که نگاه به آنجا دوخته شده است تنگ و گشاد می شود. عنبیه فضایی را که در بین قرنیه از یک طرف و سطح قدامی عدسی‌ و انتهای داخلی‌ زوائد مژگانی در طرف دیگر واقع شده است، به دو حجره به نام اتاقک زجاجیه 56و اتاقک قدامی57 تقسیم می‌کند.دو اتاقک خلفی و قدامی از طریق سوراخ مردمک با هم ارتباط دارند. سطح قدامی عنبیه در تک سمی‌ها به رنگ قهوه ای مایل به زرد و همواره درخشان است و گاهی به واسطه ی نوارهای بریده ی سیاه رنگ دارای منظره ی راه راه می‌باشد (32 و14).
پرده مشیمیه: داراي دو سطح داخلي و خارجي است.سطح خارجي به رنگ سياه و قهوه اي تيره است و به وسيله نسج ملتحمه به نام لامينافوسکا58 داراي سوراخ هاي وسيعي است كه از آنها عروق و اعصاب كره چشم عبور كرده و به طرف منطقه ی مژگاني امتداد مي يابد.سطح داخلي مشيميه با پرده ی عصبي رابطه دارد بدون آنكه به آن چسبيده باشد. برعكس در منطقه ی مژگاني چسبندگي خيلي زياد مي باشد. سطح داخلي مشيميه در تمام وسعتش مانند مشيميه انسان بطور يكنواخت سياهرنگ نبوده بلكه در عمق و قسمت خلفي آن داراي لكه درخشاني59 است كه جلاي قوس و قزح دارد(28و32).
2-8-2 محيط هاي انكساري چشم60:
2-8-2-1 عدسي61:
مهمترين قسمت چشم است كه در عقب عنبيه و جلوي جسم زجاجي 62 قرار دارد و به صورت يك عدسي محدب الطرفين مي باشد كه تحدب هاي دو سطح ان با هم يكسان نيستند.اين عضو كاملاً شفاف بوده و براي هدايت و تمركز اشعه نوراني به كار مي رود.
2-8-2-2 مايع زلاليه63:
مايعي شفاف و صاف كه در فضاي واقع بين قرنيه و عدسي است، همچنين اين مايع در اولتراسونوگرافي ديده نمي شود. وزن مخصوص اين مايع كاملاً شبيه به آب و 005/1 مي باشد و تركيب شيميايي ان به شرح زير است:
آب 1/98% ، كلرور سديم 15/1% ، مواد محلول در آب 75/0% ، آلبومين به ميزان جزئي.
2-8-2-3 جسم زجاجي:
زجاجيه يا جسم زجاجي تمام فضايي را كه در بين سطح خلفي عدسي و پرده شبكيه واقع است، اشغال مي كند. توده اي است كروي شكل، شفاف و مانند سفيده تخم مرغ مي باشد و از غشاء پوششي به نام غشاء زجاجيه64 و مايع زجاجيه65 تشكيل شده است. غشاء زجاجيه عبارت است از صفحه شفاف و بسيار نازكي كه مايع زجاجيه را در بر گرفته و با پرده شبكيه جسم مژگاني و عدسي ارتباط دارد(16و32).
2-8-3 پلك هاي چشم:
پلك ها پرده هاي متحركي هستند كه در جلو كره چشم قرار داشته و چشم را حمايت مي كنند. پلك بالا و پايين به وسيله دو گوشه66 به هم اتصال يافته اند. هر پلك شامل دو سطح، دو لبه و دو انتهاست. غدد موجود در پلك ها نيز به تعداد 30-20 عدد بوده و به نام غدد تارسال67 يا ميبومين68 موسومند.
پوشش داخلي پلك ها از مخاطي موسوم به پرده ملتحمه مفروش شده است، ملتحمه علاوه بر سطح داخلي پلك ها قسمت قدامي كره چشم را مي پوشاند، به اين ترتيب كه در لبه آزاد پلك ها از خارج به داخل پوست تبديل به نسج ملتحمه مي گردد و ملتحمه پس از مفروش نمودن سطح داخلي هر پلك بر روي خود منعطف شده و قسمت قدامي كره چشم را مي پوشاند(3و27). پس براي ملتحمه سه قسمت پلكي69 ،زاويه اي70 و كره چشمي71 را مي توان مشخص نمود. پلك سوم نيز در زاويه داخلي چشم قرار گرفته است و در قسمت مديال كره چشم آزادانه حركت مي كند(16و28). شتر دارای پلک سوم توسعه یافته ، نازک و شفافی است که به شتر اجازه می دهد در شرایط سخت راه خود را پیدا کند.
اولتراسونوگرافی :
اولتراسونوگرافی از اوایل دهۀ 1950 با ساخت اولین دستگاه تصویر برداری (B اسکن) وارد فعالیتهای تشخیصی-طبی گردید و در اواخر دهۀ 1960 میلادی به عنوان یک ابزار تصویربرداری کاربردی در مامایی و همچنین معاینات قلب مورد استفاده قرار گرفت.
در بین سالهای 1975 تا 1985 کیفیت تصاویر اولتراسوند به طور چشمگيري پیشرفت نمود و اولتراسونوگرافی به سرعت گسترش یافت.
ساخت دستگاههای مدرن به هنگام به دهۀ 1970 برمیگردد، که با پیدایش آنها قدم بزرگی در پیشرفت این تکنیک برداشته شد.
اولتراسونوگرافی امروزه از جمله روش های تشخیصی دقیق و بسیار سودمندی است که کاربردهای فراوانی در دامپزشکی، به خصوص در معاینات محوطۀ بطنی و مامایی دارد.
در دامپزشکی از این تکنیک با ارزش تصویربرداری، در معاینۀ حفره سینه (مدیاستن، قلب و ریه ها)، حفرهاي بطنی (کبد، طحال، مثانه و….) عروق خونی، تاندون ها، مفاصل، چشم، عضلات (آبسه، تومور، هماتوم و جسم خارجی)، تشخیص آبستنی، ارزیابی تخمدان ها و رحم استفاده میشود.
اولتراسونوگرافی تشخیصی خطرات رادیوگرافی را نداشته و در بسیاری از موارد بر آن برتری دارد. با اینحال، رادیولوژی می تواند یافته های بیشتری را در مورد بافت های سخت از جمله استخوان، نسبت به اولتراسونوگرافی ارائه نماید (3، 4 و 14).

2-9-1 اولتراسونو گرافی در دامپزشکی
حیوانات برای اولین بار در سال 1949، تحت آزمایشهای تشخیصی و پژوهشی با اولتراسوند قرار گرفتند. ولی تا اواسط سال 1970 مورد مشابهی گزارش نشده است تا اینکه عدهای از دامپزشکان در مؤسسات علمی، از اولتراسونوگرافی در تشخیص موارد پاتولوژیک بیماران درمانگاهی استفاده کردند. پس از آن، گزارشات حاکی از این بود که روش اولتراسونوگرافی دارای کاربرد های تشخیصی با ارزش در دامپزشکی است و میتواند در بسیاری از موارد به عنوان یک وسیله تشخیصی بی خطر و بدون تهدید جایگزین روشهای تصویر برداری دیگر گردد تا جائیکه مجله رسمی رادیولوژی دامپزشکی آمریکا و انجمن بین المللی رادیولوژی دامپزشکی در سال 1992، از رادیولوژی دامپزشکی به رادیولوژی و اولتراسونوگرافی دامپزشکی تغییر نام داده شد(3و4).
در پزشكي اولين بار براي تشخيص بيماري هاي چشم در سال 1956 از اولتراسونوگرافي چشم استفاده شد و اولترا سونوگرافي چشم براي اولين بار در سال 1968 در دامپزشكي مورد استفاده قرار گرفت(25).
2-10 تکنیک های قرارگیری ترانسدیوسر بر روی چشم:
مکان قرار گیری ترانسدیوسر بر روی چشم جهت کیفیت بالای آزمایشات بسیار مهم است, دو تکنیک پایه برای قرار گرفتن ترانسدیوسر بر روی چشم وجود دارد. تکنیک قرنیه ای72, ترانسدیوسر در این روش مستقیما بر روی قرنیه قرار می گیرد و تکنیک پلکی73 که ترانسدیوسر بر روی پلک قرار می گیرد و جهت اتصال بهتر از ژل اولتراسونوگرافی استفاده می شود.
استند آف پد74 ممکن است با هر یک از این دو روش جهت عکس از قسمت قدامی چشم مورد استفاده قرار گیرد.
2-10-1 تکنیک قرنیه ای:
این روش یکی از بهترین روش ها می باشد, بعد از بی حسی موضعی چشم و تمیز کردن سر ترانسدیوسر, سپس پلک چشم را به بالا کشیده و ترانسدیوسر که آغشته به ژل اولتراسونوگرافی است, به آرامی بر روی قرنیه قرار می گیرد. اگر چه ژل اولتراسونوگرافی در اکثر مواقع استفاده نمی شود زیرا مایعات تولیدی توسط بی حس کننده های موضعی و اشک جهت اتصال ترانسدیوسر بر روی قرنیه کافی است. تکنیک تماس مستقیم قرنیه ای این امکان را می دهد که با بهترین حالت ممکن, ساختارهای شبکیه ای-زجاجی75 و پشت کره چشم76 تجسم شود. عکس از قرنیه, ساختارهای قدامی کره چشم و عدسی نیازمند استفاده از استند آف پد می باشد.
2-10-2 تکنیک پلکی:
جهت قرار گرفتن مستقیم ترانسدیوسر بر روی پلک, ژل اولتراسونوگرافی استفاده می شود. موهای پلک جهت افزایش کیفیت اسكن و کاستن از هوای بین پوست و ترانسدیوسر می بایستی کوتاه گردد. روش پلکی برای ارزیابی قرنيه ، اتاقك قدامي و ساختارهای سطحي چشم کاربرد دارد. انجام این روش ساده می باشد ولی در مقایسه با روش قرنیه ای, اسكن ها کیفیت پایین تری خواهد داشت.
استند آف پد معمولا بیشتر برای اولتراسونوگرافی از ساختارهای سطحی چشم همچون قرنیه, اتاقک قدامی, اجسام مژگانی و ناحيه قدامی لنز کاربرد دارد. ژل اولتراسونوگرافی خود می تواند به عنوان استند آف پد عمل کند و تجسم بهتر ساختارهای نزدیک کانونی77 را ممکن سازد. پس از استفاده از ژل اولتراسونوگرافی و پایان آزمایش, چشم به طور کامل توسط نرمال سالین شستشو می شود(28و32).
سه حالت گماری استاندارد برای اولتراسونوگرافی چشم وجود دارد:
نمای sagittal
نمای پشتی
نمای عرضی
برای گرفتن اسكن های استاندارد, ترانسدیوسر باید در راستای محور بینایی قرار بگیرد(24).
2-11 آرتيفكت78 هاي اولتراسونوگرافي چشم:
آرتيفكت ها ممكن است در اثر تكنيك نادرست مانند به كار بردن ميزان نا كافي ژل اواتراسوند و يا به دليل وجود حباب هاي هوا در دستكش حاوي آب كه از آن به عنوان استند آف پد(در زمان استفاده از ترانسديوسر با فركانس پايين) استفاده مي شود، به وجود آيند.
انواع آرتيفكت در حين معاينه اولتراسونوگرافي چشم شامل بر آمدگي بامز79، آرتيفكت جذبي 80و اكو هاي طنيني81 (تكرار اكوها) مي باشد(24،1و26).
محبوس شدن هوا بين ترانسديوسر و چشم سبب نمايان شدن اكوهاي روشني در اكوگرام مي شود كه علت ايجاد آن مي تواند استفاده از ميزان ناكافي ژل اولتراسوند باشد.همچنين هوا مي توانددر حين معاينه اولتراسونوگرافي به روش پلكي، درون پوشش موي بدن محسوب مي شود و بنابراين ممكن است ناچار به تراشيدن موهاي موضع شد.همچنين در صورت استفاده از استند آف پد حباب هاي هواي موجود در آن بايد خارج شوند.
بر آمدگي بامز به آرتيفكت هايي گفته مي شود كه در اسكن به روش B ايجاد شده و به صورت برآمدگي فوندوس82 ديده مي شود.اين آرتيفكت ها زماني ايجاد مي شوند كه امواج صوتي منكسر شده از عدسي با سرعت بيشتري از قسمت اطرافي عدسي نسبت به قسمت مركزي عدسي عبور مي كنند در نتيجه اين امر ،ديواره خلفي چشم نزديك تر به ترانسديوسر به نظر مي رسد و ممكن است سبب مشاهده دو بر امدگي شبكيه اي مجزا از سطح شبكيه بشود.اندازه اين بر امدگي ها بر اساس زاويهاي كه اسكن مي شود مي تواند متفاوت باشد(28،1و32).
آرتيفكت جذبي (مانند سايه صوتي83) و تضعيف يا ترقيق84 امواج صوتي زماني بوجود مي ايد كه يك ساختار متراكم سبب ضعيف شدن يا بازتاب كامل صوت شود و موجب مشاهده منطقه اي فاقد اكو در خلف يك ساختار هايپراكو مي شود و اين منطقه فاقد اكو در تصوير مي تواند با توده هاي پاتوژن اشتباه شود.ساختارهايي كه مي توانند سبب ايجاد سايه صوتي شوند،شامل كاتاراكت متراكم85 و اجسام خارجي داخل كره چشمي مي باشند.
انكسار يا شكست صوتي در اطراف لبه هاي يك آرتيفكت نيز ممكن است ديده شود.اين ارتيفكت معمولا در اطراف گوشه هاي كره چشم اتفاق مي افتد.اكوهاي تكراري يا آرتيفكت طنين 5 بين پراب و محل تداخل بازتابه و يا بين دو محل تداخل بازتاب ها، بوجود مي آيند(28،1و32). به دليل اينكه ،اين اكوها زمان بيشتري براي رسيدن به پرتاب و بازگشت به چشم نياز دارند تا تصويرشان تشكيل مي شود،اين آرتيفكت ها هميشه در قسمت عمقي تري از كره چشم نسبت به بافت منشا خود قرار مي گيرند. سيگنال هاي چند تايي مي تواند از طريق كپسول عدسي، جسم خارجي، يك حباب هوا، صلبيه ، ويا استخوان هاي كره چشم ايجاد شوند(28،1و32).
اكو هاي تكراري كه به طور معمول از كپسول عدسي نشات مي گيرند،به سمت ترانسديوسر رفته و دوباره برگشته و به صورت يك هايپر اكودنسيته خطي در وسط تا خلف محور زجاجيه ديده مي شوند و ممكن است با خون ريزي درون زجاجيه، باقيمانده مواد اماسي و دژنراسيون اشتباه شود.
اكوي حقيقي و همچنين آرتيفكت هاي متعاقب آن داراي طول يكساني هستند و طول آنها بر حسب ميزان قدرتشان كاهش مي يابد،همچنين آرتيفكت ممكن است با حركت ترانسديوسر حركت كند.در يك مطالعه كه اخيراً صورت گرفته، آرتيفكت هاي طنين در اتاقك قدامي، عدسي و بخش خلفي كره چشم به عنوان يك يافته معمول، گزارش شده است(28،1و32).
2-12 نماي اولتراسونوگرافي طبيعي چشم:
در اولتراسونوگرافي مد روشنايي86 در چشم گوسفند، چهار اكوي صوتي اصلي مورد توجه قرار مي گيرد: قرنيه، ناحيه قدامي عدسي، ناحيه خلفي عدسي و مجموعه شبكيه، مشيميه و صلبيه. علاوه بر اين چهار اكوي اصلي كه به صورت نواحي روشن در اولتراسونوگرافي ديده مي شوند، امكان دارد عنبيه، جسم مژگاني، عصب بينايي، چربي هاي داخل حدقه چشم، عضلات و ساير ساختارهاي چشمي نيز توليد اكوي صوتي بنمايد. ديسك بينايي بصورت يك ساختار هيپر اكوئيك در خلف كره چشم قرار دارد و عصب بينايي به صورت هيپواكوئيك در پشت آن رويت مي شود. اتاقك قدامي، كورتكس و هسته عدسي و زجاجيه در حالت طبيعي فاقد اكو بوده و به صورت سياه ديده مي شوند(28،1و32).
قرنيه، عنبيه، اجسام مژگاني، ناحيه قدامي عدسي و ناحيه خلفي عدسي تقريباً اكوژن به نظر مي رسند، در حالي كه مايع زلاليه، عدسي و زجاجيه فاقد اكو مي باشند. قرنيه به صورت يك ساختار كروي مشتمل بر 3 لايه ديده مي شود كه لايه خارجي و داخلي قرنيه اكوئيك و لايه مياني يا استروماي قرنيه فاقد اكو مي باشد(‌‌‌‌‌1و32).
ناحيه قدامي عدسي بصورت خط محدب و اكوژنيك ديده مي شود ولي ناحيه خلفي عدسي به صورت يك خط مقعر اكوژنيك خود را نشان مي دهد. بافت داراي اكويي كه در اطراف و موازات عدسي ديده مي شود شامل عنبيه و اجسام مژگاني مي باشد (1و28).
عنبيه و ساختار هاي مژگاني ساختار هايي هستند كه در خلف اتاقك قدامي و در قسمت قدام عدسي قرار گرفته اند و از اطراف كره چشم به سمت مركز گسترش يافته اند.
شکل2-4- ساختارهایی که در سونوگرافی چشم می توان به صورت شماتیک تشخیص داد
2-13 اولتراسونوگرافي و كاربرد آن در تشخيص بيماري هاي چشم:
2-13-1 عوارض قرنيه:
عوارض قرنيه شامل ادم قرنيه ،نشست قرنيه ،آبسه هاي استروما و زخم قرنيه مي باشد. ادم قرنيه در سونوگرافي به صورت يك قرنيه ضخيم شده و



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید